General

Balıq gözü linzalı pişik

Balıq gözü linzalı pişik

Balıq gözü linzalı pişikarakt dünyada ən kor göz xəstəliyinə səbəb olur. Göz xəstəlikləri dünya əhalisinin təxminən 9,9%-də rast gəlinir.[@ref1][@ref2][@ref3] Türkiyədə görmə qabiliyyətini itirən kataraktanın yayılması 7,8% qiymətləndirilir və bu nisbət sürətlə artır.[@ref1][@ref2][@ref3] ref4] Katarakta korluğun və görmə qabiliyyətinin pisləşməsinin ən tez-tez rast gəlinən səbəbidir və dünyada dördüncü ən çox yayılmış korluq səbəbidir.[@ref2] Kataraktın çıxarılmasının hazırkı cərrahi üsulları fakoemulsifikasiya, ekstrakapsulyar kataraktanın çıxarılması və bir neçə başqa prosedurdur. Bununla belə, bu üsullar buynuz qişanın, göz içi linzasının (GQL) və ya göz içi linzasının (GQL) bərpasına zəmanət vermir.[@ref5][@ref6][@ref7] Bu səbəbdən son illərdə toxuma tətbiqi süni linzaların və orqan iskelelərinin yaradılması üçün mühəndislik texnologiyası tədqiq edilmişdir.[@ref8][@ref9]

İnsan buynuz qişası gözün ön qoruyucu örtüyü və gözün ilk refraksiya elementidir.[@ref10][@ref11] Buynuz qişanın stromal regenerasiyası toxuma mühəndisliyinin ən yaxşı nümunəsidir ki, bu da müxtəlif hüceyrə mənbələri olan skafoldların istifadəsini nəzərdə tutur. [@ref12][@ref13] Dərc edilmiş məqalələrin bir çoxu buynuz qişanın stromal hüceyrələrinin yaxşı proliferativ qabiliyyət və kollageni sintez etmək qabiliyyətini nümayiş etdirdiyini göstərir.[@ref14][@ref15][@ref16] Beləliklə, stromal hüceyrələrdən çıxarılan buynuz qişanın səthi toxuma mühəndisliyi üçün uyğun ola bilər. Bu tədqiqatın məqsədi göz almasının buynuz qişasından çıxarılan stromal hüceyrələrin buynuz qişanın stromasını bərpa etmək qabiliyyətini araşdırmaq idi. Biz həmçinin histopatoloji və OKT analizindən istifadə edərək katarakt modellərində göz almasından çıxarılan stromal hüceyrələrin buynuz qişanı təkrarlamaq qabiliyyətini araşdırdıq.

XƏSTƏLƏR VƏ METODLAR {#sec1-2}

====================

Bu tədqiqat 2012-ci ilin fevralından 2013-cü ilin fevral ayına qədər Qaziantep Universiteti Tibb Fakültəsinin Oftalmologiya kafedrasında katarakta diaqnozu qoyulmuş və fakoemulsifikasiya əməliyyatı keçirməyi planlaşdıran 17 xəstənin perspektivli, müdaxiləvi hallar seriyası araşdırması idi. Araşdırmaya 7 qadın və 10 kişi daxil edilib. Daxiletmə meyarları 20-69 yaş arası xəstələrin yaşı və heç bir sistemik xəstəlikləri olmamışdır. İstisna meyarlarına hamiləlik və laktasiya, hormonların istifadəsi, keratokonus, keratit, herpes və ptergium kimi buynuz qişa xəstəliklərinin olması və travma tarixi daxildir. Tədqiqat Helsinki Bəyannaməsinin prinsiplərinə uyğun olaraq aparılıb və Qaziantep Universitetinin Etika Komitəsi tərəfindən təsdiqlənib. Tədqiqata daxil edilməzdən əvvəl hər bir xəstədən yazılı məlumatlı razılıq alındı. Xəstələrə prosedurdan əvvəl 4 həftə müddətində istənilən dərmanı dayandırmaq göstərişi verildi və katarakt əməliyyatından əvvəl və sonra aşağıdakı testlərə məruz qaldılar. Əvvəlcə hər bir xəstənin ən yaxşı düzəldilmiş görmə kəskinliyi (BCVA) Snellen cədvəllərindən istifadə edərək ölçüldü. Göz içi təzyiqi (GİB) də Tonopen ilə ölçüldü və tədqiqatın ilk parametri kimi götürüldü. Göz almasının eksenel uzunluğu və ön kameranın dərinliyi A-scan ultrasəs ilə ölçüldü. Bütün xəstələr katarakta əməliyyatı keçirdilər və IOL-lər yerində idi. Əməliyyatdan əvvəl buynuz qişasının epiteli donor buynuz qişasından əl ilə kazınaraq çıxarıldı və xəstəyə benzalkonium xlorid (BAK) tərkibli göz damcıları verildi, 1% (Harmal, Yıldırım Yayın San. Co., Türkiyə).

Stromal hüceyrələrin kulturası {#sec2-1}

------------------------

Əməliyyatdan bir gün əvvəl buynuz qişa saat 12 mövqeyində kəsildikdən sonra almaz bıçaqla limbal biopsiya nümunəsindən stromal toxuma toplandı. Göz almasının subepitelial bazal membranının biopsiyası buynuz qişanın limbusundan ən azı 3,5 mm qabaqda olan nahiyədən əllə biopsiya zərbəsi vasitəsi ilə götürüldü və əməliyyat mikroskopunun altında buynuz qişanın stroması sıyrılaraq stromal toxuma çıxarıldı.

Stromal hüceyrələr bazal mühitdə 1:1 nisbətində Ham's F-12 mühitindən (Lonza, Bazel, İsveçrə) və MCDB 105-dən ibarət 25 sm^2^ toxuma mədəniyyəti kolbalarında (Falcon, Hollandiya) becərildi. Sigma, Sent-Luis, MO, ABŞ) tərkibində 12,5 mkq/mL iribuynuzlu heyvan serum albumini, 2 mM qlutamin, 1% (ağırlıq/həc) penisilin/streptomisin, 20 ng/mL epidermal böyümə faktoru və 0,4 ng/mL əsas fibroblast artımı var. faktoru, 37°C-də 5% CO~2~ atmosferdə. Mədəniyyət 7--10 keçidə qədər subkulturasiya edilmişdir. 3-cü keçidin hüceyrələri bütün təcrübələr üçün istifadə edilmişdir.

Hüceyrə toxumu {#sec2-2}

------------

Hüceyrələr 5 mM EDTA ilə fosfat tamponlu salin (PBS) içərisində 0,25% tripsin (Sigma, Sent-Luis, MO, ABŞ) istifadə edilərək yığılmışdır. Santrifüjdən sonra (500 × * g*-də 5 dəqiqə) hüceyrələr bazal mühitdə yenidən dayandırıldı və mədəniyyət kolbalarına köçürüldü. Təxminən, 2 × 10^5^ hüceyrə hər mədəniyyət kolbasına səpildi və 24 saat inkubasiya edildi.

İmmunositokimya {#sec2-3}

-------------------

Hüceyrələr 15 dəqiqə ərzində 70% etanol ilə bərkidilməzdən əvvəl mühit təzə ilə dəyişdirildi. Hüceyrələr daha sonra otaq temperaturunda 30 dəqiqə ərzində 0,5% Triton X-100 və 5% iribuynuzlu zərdab albumini olan PBS ilə keçiriciləşdirildi. Anti-Ki67 əsas antikoru (1:100, dovşan, Dako, Glostrup, Danimarka) əlavə edildi və bir gecədə 4°C-də inkubasiya edildi. Yuyulduqdan sonra, floresein izotiyosiyanat (1:100, Abcam, Cambridge, UK) ilə etiketlənmiş anti-dovşan IgG ikincil antikor əlavə edildi və otaq temperaturunda 1 saat inkubasiya edildi. Mənfi nəzarət birincil antikoru pre-immün dovşan serumu ilə əvəz etməklə əldə edildi (Sigma, St. Louis, MO, ABŞ). Sonra hüceyrə nümunələri yuyuldu və Hoechst 33342 ilə əks olundu. Hüceyrə nümunələri flüoresan mikroskop altında (AX70, Olympus, Tokio, Yaponiya) tədqiq edildi.

Hüceyrə proliferasiyası analizi {#sec2-4}

------------------------

Hüceyrə proliferasiyası sulforhodamin B analizindən istifadə etməklə ölçüldü. Qısaca, hüceyrələr 70% etanol ilə sabitləndi, r-qurudulmuş və sonra sulforhodamin B məhlulu ilə stned edilmişdir. Sonra hüceyrələr otaq temperaturunda 1% sirkə turşusu olan 10 mM Tris (pH 10.5) məhlulunda inkubasiya edildi. Daha sonra enzimlə əlaqəli immunosorbent analiz lövhəsi oxuyucusu (SpectraMax 250, Molecular Devices, San Jose, CA, ABŞ) istifadə edərək stned hüceyrələrin udma qabiliyyəti 560 nm-də ölçüldü.

Apoptoz analizi {#sec2-5}

---------------

H~2~O~2~-yə apoptotik reaksiya, Annexin V-Fluorescein İzotiyosiyanat Apoptozun Aşkarlanması Kitindən (BD Pharmingen, San Dieqo,


Videoya baxın: Baliq qızartması. Kütüm balığının qizardilmasi (Yanvar 2022).